دلایل سفت شدن فرمان 
خودرو
سفت شدن فرمان یکی از مشکلاتی که گاهی می تواند برای خودروی شما پیش بیاید و میتواند در حرکت صحیح خودرو مشکل آفرین می باشد و می تواند مربوط به فرمان هیدرولیک خودرو است. حرکت خودرو و تغییر جهت حرکت و کنترل بر روی فرمان خودرو از طریق فرمان امکان پذیر است . بنابراین توجه به این بخش ماشین از ضروری می باشد .چون که وظیفه کنترل ماشین و هدایت آن در جهات مختلف بر عهده جعبه فرمان خودرو است، بنابراین سفت شدن فرمان امری خطرناک و حادثه آفرین است . ممکن است هنگام حرکت در مسیری، نیاز به تغییر جهت باشد و سفت شدن فرمان موجب شود تا نتوان خودرو را به درستی هدایت کرد در نتیجه جان راننده و سرنشینان را به خطر می اندازد.
خودروهای امروزی اغلب از فرمان هیدرولیک و جدید تر آن برقی استفاده می کنند که سیستمی جدید است بهره می برند . ولی دلیل این سفتی فرمان چیست و چه مواردی باعث می شود این اتفاق بیفتد و چگونه می توان آن را برطرف کرد؟
در ادامه این مقاله قصد داریم درباره این موضوع و تمامی جزئیات آن صحبت کنیم. اگر سفتی فرمان نیز جز دغدغه های شما می باشد تا پایان مطالب این مقاله با ما همراه باشید.
جعبه فرمان
وظیفه جعبه فرمان هدایت و کنترل ماشین است. اگر قطعات داخل جعبه فرمان صدمه ببیند باعث سفت شدن فرمان می شود. این قطعات شامل کاسه نمدها های شیر و جعبه فرمان ( در برخی مدل ها جک هیدرولیک بیرونی می باشد مانند 405 و سمند ) ، لوله های انتقال روغن هیدرولیک از پمپ به جعبه فرمان ، میل شانگی جعبه فرمان ،بوش جعبه فرمان ، شیر فرمان و اجزای داخلی شیر فرمان می باشد و هر کدام از موارد فوق می تواند باعث سفتی فرمان شود .
شیر فرمان
بیشترین دلیل سفتی فرمان معمولا از قسمت شیر فرمان خودرو به وجود می آید . هنگامی که راننده فرمان را میچرخاند، این حرکت به شیر فرمان منتقل میشود. شیر فرمان، با توجه به میزان چرخش فرمان، فشار روغن هیدرولیک را تنظیم میکند. روغن هیدرولیک با فشار بالا، به جک هیدرولیک فرمان منتقل میشود و جک، با حرکت خود، چرخها را میچرخاند. در صورت خرابی این قطعه باید توسط مکانیک ماهر بررسی شود و دلایل آن و مشکل بر طرف شود .قسمت های مختلفی درون شیر فرمان وجود دارد از جمله کاسه نمد ها ، اورینگ ، بلبرینگ ، تورشن بار و…. و هر قطعه خود به تنهایی یه همراه با خرابی قطعه دیگر می تواند باعث سفتی فرمان از ناحیه شیر فرمان شود .
تورشن بار شیرفرمان
تورشن بار شیر فرمان خیلی از مواقع باعث سفتی فرمان خودرو از ناحیه شیر فرمان خودرو می باشد و یکی دیگر از مشکلات به وجود آمده توسط این قطعه کشیدن فرمان به یک طرف و انحراف خودرو می باشد , یا یک طرف فرمان نرم می باشد و یک طرف فرمان سفت می باشد . بررسی و تعمیر این قطعه حتما باید با دقت بالا و توسط مکانیک تخصصی بررسی شود چون قطعه ای بسیار حساس بوده و تجربه کاری عملی و علمی برای بررسی این قطعه مهم و ضروری می باشد . این قطعه همچون یک سنسور هوشمند عمل می کند و در هر سرعت یک جور عمل کرده و باعث کنترل هدایت خودرو می شود. تعمیر تورشن بار شامل بررسی میزان فرسودگی، تعویض قطعات آسیب دیده، و تنظیم مجدد سیستم تعلیق است. در برخی موارد، ممکن است نیاز به تعویض کامل تورشن بار باشد. باز کردن و بستن مجدد این قطعه باید به صورت صحیح انجام شود و میزان چرخش این قطعه در هنگام جمع کردن مجدد قطعات داخلی شیرفرمان خیلی مهم می باشد و در صورت رعایت نکردن باعث کشیدن فرمان به یک سمت می شود .
پمپ هیدرولیک
پمپ هیدرولیک، وظیفه تامین فشار روغن را بر عهده دارد. خرابی این قطعه، باعث کاهش فشار روغن و سفتی فرمان میشود. پمپ هیدرولیک دارای قسمت های مخلفی می باشد که مهم ترین آن روتر و تیغه می باشد و با آسیب دیدن این قسمت معمولا در صورتی که بدنه و اجزای دیگر آسیب ندیده باشند قابل تعویض می باشد و یکی از دلایل سفتی فرمان از این قسمت اگر باشد قابل حل می باشد . روغن غیر استاندارد ، کم بودن روغن ، کثیف بودن روغن ، گیر کردن سوپاپ نیز می تواند جز عوامل خرابی پمپ باشد .
مجموعه هیدرولیک لند به صورت تخصصی تمامی عواملی که می تواند باعث سفتی فرمان خودرو باشد را بررسی می کند و مشکل را در کوتاه ترین زمان و به صورت تخصصی انجام می دهد .
نشتی روغن هیدرولیک
نشتی روغن هیدرولیک باعث کاهش سطح روغن در مجموعه هیدرولیک می شود و هوا افتادن در سیستم نیز می تواند باعث سفتی فرمان شود . قسمت های مختلفی که می تواند باعث نشتی روغن شود شامل کاسه ندها ، اورینگ ها ، لوله های فشار قوی و…. هستند که همگی قابل رفع می باشند .
- کاهش سطح روغن هیدرولیک اگر سطح روغن هیدرولیک به طور مداوم پایین میآید، ممکن است نشتی وجود داشته باشد.
- لکه روغن زیر خودرو: وجود لکه روغن زیر خودرو، به خصوص در ناحیه جعبه فرمان میتواند نشانهای از نشتی روغن هیدرولیک باشد.
- شل بودن بیش از حد اتصالات:* شل بودن بیش از حد اتصالات باعث نشت روغن هیدرولیک میشود.
روغن هیدرولیک
وظیفه روغن هیدرولیک این است که قدرت را به سایر بخش ها مثل فرمان انتقال دهد. کیفیت این روغن از اهیمت ویژه ای برخودار است چون روغن های نامرغوب می توانند باعث سفتی فرمان هیدرولیک شوند. از طرفی روغن باید با خودرو شما تناسب داشته باشد. بهترین فاصله زمانی برای تعویض روغن دو سال یک بار است. ولی بازهم هر چن وقت یک بار کیفیت روغن هیدرولیک بررسی گردد . نکته دیگر این است که روغن فرمان هم مثل دیگر مایعات به مرور زمان آلودگی و غبار می گیرد و باید به فواصل معین تغییر کند. و در نتیجه فرمان هم سفت می شود. در خیلی از خودروها می توانید از روغن اتوماتیک برای هیدرولیک هم استفاده کنید، چون روغن گیربکس اتوماتیک و روغن هیدرولیک در این خودروها هم جنس هستند .
عوامل دیگر موثر بر سفتی فرمان
تسمه هیدرولیک
تسمه هیدرولیک یکی از اجزای مهم سیستم هیدرولیک فرمان خودرو است که وظیفه انتقال نیرو از موتور به پمپ هیدرولیک را بر عهده دارد. در واقع، این تسمه نیروی چرخشی موتور را به پمپ هیدرولیک منتقل میکند تا روغن هیدرولیک را تحت فشار قرار داده و به جعبه فرمان ارسال کند.
وظایف تسمه هیدرولیک:
انتقال نیروی چرخشی موتور به پمپ هیدرولیک
ایجاد فشار لازم برای عملکرد صحیح سیستم هیدرولیک فرمان
کمک به نرمی و سهولت چرخش فرمان
علائم خرابی تسمه هیدرولیک:
سفت شدن فرمان: اگر تسمه هیدرولیک شل یا پاره شود، پمپ هیدرولیک نمیتواند به درستی کار کند و فرمان سفت میشود.
صدای جیغ یا ساییدگی: صدای جیغ یا ساییدگی از ناحیه موتور میتواند نشانهای از فرسودگی یا شل شدن تسمه هیدرولیک باشد.
لرزش فرمان: لرزش فرمان هنگام چرخش میتواند به دلیل خرابی یا شل شدن تسمه هیدرولیک باشد.
مشکل در عملکرد فرمان: اگر فرمان به درستی کار نمیکند یا هنگام چرخش صدای غیرعادی میدهد، ممکن است تسمه هیدرولیک مشکل داشته باشد.
ترک خوردن یا پارگی تسمه: در صورت مشاهده هرگونه ترک یا پارگی روی تسمه، باید آن را تعویض کنید.
شل شدن تسمه: شل شدن تسمه هیدرولیک باعث میشود که نیروی کافی به پمپ هیدرولیک وارد نشود و در نتیجه فرمان سفت شود.
لاستیک ها ( تایر )
لاستیکها نقش مهمی در عملکرد سیستم فرمان خودرو دارند و میتوانند بر سفتی فرمان تأثیر بگذارند. در اینجا به برخی از عواملی که لاستیکها میتوانند بر سفتی فرمان تأثیر بگذارند، اشاره میکنیم:
- فشار باد لاستیک:
کاهش فشار باد: کاهش فشار باد لاستیکها باعث افزایش سطح تماس لاستیک با جاده و افزایش اصطکاک میشود. این امر میتواند باعث سفت شدن فرمان شود.
فشار باد نامناسب: نامیزان بودن فشار باد لاستیکهای جلو باعث ایجاد فشار و استهلاک در جلوبندی و فرمان دهی خودرو میشود.
- نوع و سایز لاستیک:
لاستیکهای پهن: لاستیکهای پهن، به خصوص اگر آجهای درشت داشته باشند، اصطکاک بیشتری با جاده ایجاد میکنند و میتوانند باعث سفت شدن فرمان شوند.
لاستیکهای زمستانی: لاستیکهای زمستانی به دلیل طراحی خاص آجها، اصطکاک بیشتری با جاده ایجاد میکنند و ممکن است فرمان را کمی سفتتر کنند.
سایز رینگ و لاستیک: تناسب نداشتن سایز رینگ و لاستیک خودرو باعث ایجاد اصطکاک بیشتر و در نتیجه سفت شدن فرمان هیدرولیک میشود.
- وضعیت لاستیک:
لاستیکهای فرسوده: لاستیکهای فرسوده، به خصوص اگر آجهای آنها صاف شده باشد، چسبندگی کمتری با جاده دارند و ممکن است باعث سفت شدن فرمان شوند.
لاستیکهای آسیبدیده: لاستیکهای آسیبدیده، مانند لاستیکهایی که دچار پارگی یا برآمدگی شدهاند، میتوانند باعث ایجاد لرزش در فرمان و سفت شدن آن شوند.
- تنظیم فرمان:
تنظیم نبودن فرمان: تنظیم نبودن فرمان میتواند باعث سفت شدن فرمان شود.
نکات مهم:
همیشه فشار باد لاستیکها را مطابق با توصیه سازنده خودرو تنظیم کنید.
از لاستیکهای مناسب با نوع خودرو و شرایط آب و هوایی استفاده کنید.
لاستیکها را به طور منظم بررسی کنید و در صورت فرسودگی یا آسیبدیدگی، آنها را تعویض کنید.
در صورت مشاهده سفتی غیرعادی در فرمان، به یک تعمیرکار متخصص مراجعه کنید.
