تعمیر جلوبندی

“جلوبندی” در خودرو به مجموعه‌ای از قطعات در قسمت جلویی و زیرین خودرو اطلاق می‌شود که وظیفه اصلی آن‌ها تأمین تعلیق و قابلیت هدایت و فرمان‌پذیری خودرو است. این سیستم نقش حیاتی در راحتی سرنشینان، پایداری خودرو و ایمنی رانندگی ایفا می‌کند.

اجزای جلوبندی با همکاری یکدیگر، نوسانات و ضربات ناشی از سطح جاده (مانند دست‌اندازها و چاله‌ها) را جذب کرده و از انتقال مستقیم آن‌ها به بدنه خودرو جلوگیری می‌کنند. همچنین، این سیستم امکان تغییر جهت چرخ‌های جلو را برای هدایت خودرو فراهم می‌سازد و در حفظ تعادل خودرو هنگام عبور از پیچ‌ها و ناهمواری‌ها موثر است.

سیستم جلوبندی خودرو از اجزای متعددی تشکیل شده است که هر یک وظیفه خاصی در عملکرد کلی این مجموعه ایفا می‌کنند. این اجزا با همکاری هم، ضمن فراهم کردن سواری راحت، کنترل و پایداری خودرو را نیز در شرایط مختلف رانندگی تضمین می‌کنند.

اجزای اصلی سیستم جلوبندی

فنرها 

وظیفه جذب انرژی ناشی از نوسانات جاده را بر عهده دارند. انواع مختلفی دارند از جمله فنرهای لول، تخت و پیچشی.

کمک فنرها

نوسانات فنرها را میرا کرده و کنترل می‌کنند تا از ادامه یافتن لرزش‌های اتاق خودرو جلوگیری شود. کمک فنرها نیز انواع مختلفی مانند روغنی، گازی و تلسکوپی دارند.

سگدست

قطعه محوری است که چرخ، دیسک ترمز، کالیپر ترمز، کمک فنر و اتصالات طبق و میل فرمان به آن متصل می‌شوند. چرخ حول محور سگدست می‌چرخد.

طبق‌ها

قطعاتی معمولاً فلزی هستند که چرخ‌ها را به شاسی خودرو متصل می‌کنند و امکان حرکت عمودی آن‌ها را فراهم می‌سازند.

سیبک‌ها

مفاصل کروی شکلی که امکان چرخش و حرکت در زوایای مختلف را برای اتصال طبق‌ها، سگدست و سایر اجزا فراهم می‌کنند. این قطعات نقش مهمی در فرمان‌پذیری خودرو دارند.

میل تعادل یا میله موج گیر

میله‌ای که دو سمت سیستم تعلیق را به هم متصل می‌کند و در هنگام پیچیدن خودرو، با مقاومت در برابر چرخش بدنه، به حفظ تعادل و کاهش غلتش خودرو کمک می‌کند.

میل فرمان

بخشی از سیستم فرمان هستند که حرکت جعبه فرمان را به سگدست و در نتیجه به چرخ‌ها منتقل می‌کنند تا امکان تغییر جهت خودرو فراهم شود. این شامل سیبک‌های میل فرمان نیز می‌شود.

بوش‌ها

قطعات لاستیکی یا پلی اورتان که در نقاط اتصال قطعات مختلف جلوبندی (مانند اتصال طبق به شاسی) قرار می‌گیرند. وظیفه آن‌ها جذب لرزش، کاهش سر و صدا و جلوگیری از سایش قطعات فلزی است.

رام

یک قاب یا سازه فلزی که در قسمت زیرین جلوی خودرو قرار گرفته و بسیاری از قطعات جلوبندی و موتور بر روی آن نصب می‌شوند. این قطعه به اتصال مجموعه جلوبندی به بدنه اصلی خودرو کمک می‌کند.

بلبرینگ چرخ

ساچمه‌هایی که درون توپی چرخ قرار گرفته و امکان چرخش نرم و روان چرخ بر روی اکسل را فراهم می‌کنند.

اکسل

میله‌ای که چرخ به آن متصل می‌شود. در خودروهای دیفرانسیل جلو، پلوس‌ها نیز بخشی از مجموعه اکسل جلو محسوب می‌شوند.

گردگیرها

پوشش‌های محافظ لاستیکی که از ورود گرد و غبار، آب و آلودگی به سیبک‌ها، مفصل‌ها و سایر قطعات حساس جلوگیری می‌کنند.

سلامت و عملکرد صحیح هر یک از این اجزا برای عملکرد صحیح سیستم جلوبندی و در نهایت ایمنی و راحتی رانندگی بسیار حائز اهمیت است. هرگونه صدا، لرزش غیرعادی یا تغییر در فرمان‌پذیری خودرو می‌تواند نشانه خرابی در یکی از این قطعات باشد و نیازمند بررسی توسط متخصص است.

علائم خرابی جلوبندی

خرابی در سیستم جلوبندی خودرو می‌تواند منجر به بروز مشکلات مختلفی شود که هم بر راحتی رانندگی و هم بر ایمنی خودرو تأثیرگذار هستند. توجه به این علائم و رفع به موقع مشکلات می‌تواند از آسیب‌های جدی‌تر به خودرو جلوگیری کند.

صدای تق تق

این صدا معمولاً هنگام عبور از دست‌اندازها، چاله‌ها، مسیرهای ناهموار یا هنگام پیچیدن شنیده می‌شود. دلایل رایج آن می‌تواند لقی در سیبک‌ها (به خصوص سیبک طبق و سیبک فرمان)، خرابی بوش طبق‌ها، یا مشکل در اتصالات میل تعادل باشد.

صدای جیر جیر یا قژ قژ

این صدا نیز معمولاً هنگام حرکت سیستم تعلیق (بالا و پایین رفتن چرخ‌ها) شنیده می‌شود و می‌تواند ناشی از خشکی و سایش بوش‌های طبق یا میل تعادل باشد که نیاز به گریسکاری یا تعویض دارند.

صدای زوزه یا ناله

اگر این صدا هنگام چرخاندن فرمان شنیده می‌شود، ممکن است مربوط به سیستم هیدرولیک فرمان (مانند کمبود روغن هیدرولیک یا مشکل در پمپ هیدرولیک) یا جعبه فرمان باشد که جزئی از مجموعه جلوبندی محسوب می‌شود.

صدای ساییدگی فلز روی فلز

این صدا می‌تواند بسیار خطرناک باشد و معمولاً نشان‌دهنده سایش شدید در بلبرینگ چرخ یا تماس قطعات فلزی سیستم ترمز (مانند اتمام لنت ترمز) باشد که نیاز به بررسی فوری دارد.

احساس کوبش و خشکی بیش از حد در رانندگی

عدم جذب مناسب ضربات توسط سیستم تعلیق و احساس مستقیم ناهمواری‌های جاده در اتاق خودرو، نشانه ضعف یا خرابی در فنرها یا کمک فنرها است.

نرمی بیش از حد خودرو و ادامه یافتن نوسانات

اگر پس از عبور از یک دست‌انداز، خودرو بیش از حد معمول بالا و پایین می‌پرد و نوسانات آن به سرعت میرا نمی‌شود، این نشان‌دهنده ضعف جدی در کمک فنرها است. برای تست کمک فنرها در حالت سکون، می‌توانید روی گلگیر خودرو فشار وارد کرده و آن را رها کنید؛ اگر خودرو بیش از دو یا سه بار نوسان کرد، کمک فنرها ضعیف هستند.

کشیده شدن خودرو به یک سمت

اگر بدون دخالت فرمان، خودرو به طور مداوم به چپ یا راست متمایل می‌شود، می‌تواند ناشی از مشکلاتی مانند عدم تنظیم صحیح فرمان (میزان فرمان)، تفاوت فشار باد لاستیک‌ها، ساییدگی نامتقارن لاستیک‌ها، یا خرابی در قطعات تعلیق یک سمت خودرو باشد.

لرزش فرمان یا اتاق خودرو

لرزش فرمان در سرعت‌های خاص یا لرزش کلی خودرو می‌تواند دلایل مختلفی داشته باشد که برخی از آن‌ها مرتبط با جلوبندی هستند، از جمله بالانس نبودن چرخ‌ها، تاب داشتن دیسک ترمز، یا لقی در قطعات سیستم فرمان.

سفتی یا خلاص بودن بیش از حد فرمان

احساس سنگینی غیرعادی در فرمان یا برعکس، احساس بیش از حد سبک بودن و عدم دقت در فرمان‌پذیری، می‌تواند ناشی از مشکلات در جعبه فرمان، پمپ هیدرولیک، یا سیبک‌ها و میل فرمان باشد.

عدم بازگشت کامل فرمان به حالت اولیه

اگر پس از پیچیدن و رها کردن فرمان، به طور خودکار به موقعیت مستقیم بازنگردد، نشان‌دهنده مشکلی در سیستم فرمان یا زوایای چرخ‌ها است.

ساییدگی نامنظم لاستیک‌ها

بررسی لاستیک‌های جلو برای مشاهده الگوهای ساییدگی غیرعادی، مانند ساییدگی بیشتر در لبه‌های داخلی یا خارجی، یا ساییدگی کله قندی، می‌تواند به تشخیص مشکلات میزان فرمان یا خرابی قطعات تعلیق کمک کند.

مشاهده نشت روغن

نشت روغن از کمک فنرها (که معمولاً به صورت خیس بودن بدنه کمک فنر دیده می‌شود) نشان‌دهنده خرابی آب‌بندی و نیاز به تعویض آن‌ها است.

اختلاف ارتفاع در دو سمت خودرو

اگر در سطح صاف و هموار، یک سمت جلوی خودرو پایین‌تر از سمت دیگر قرار می‌گیرد، ممکن است فنر همان سمت شکسته یا ضعیف شده باشد.

پارگی گردگیرها

پارگی یا ترک در گردگیرهای سیبک‌ها یا پلوس‌ها باعث ورود آلودگی و از بین رفتن گریس محافظ شده و منجر به سایش سریع و خرابی این قطعات می‌شود.

دلایل خرابی جلوبندی

سیستم جلوبندی خودرو، به دلیل تحمل فشارها و ضربات ناشی از حرکت خودرو و شرایط جاده، به مرور زمان دچار فرسودگی و خرابی می‌شود. عوامل متعددی می‌توانند در تسریع این فرآیند و بروز مشکلات در جلوبندی نقش داشته باشند. مهم‌ترین دلایل خرابی جلوبندی خودرو عبارتند از:

شرایط نامناسب جاده

رانندگی مکرر در جاده‌های پر از دست‌انداز، چاله، سرعت‌گیرهای غیراستاندارد و مسیرهای خاکی و ناهموار، اصلی‌ترین عامل خرابی قطعات جلوبندی است. این ناهمواری‌ها ضربات شدیدی به سیستم تعلیق و فرمان وارد کرده و باعث سایش و لقی زودهنگام قطعات می‌شوند.

سرعت بالا در عبور از ناهمواری‌ها و پیچ‌ها

عبور با سرعت زیاد از روی دست‌اندازها یا در پیچ‌ها، فشار مضاعفی بر فنرها، کمک فنرها، طبق‌ها و میل تعادل وارد می‌کند و می‌تواند منجر به آسیب دیدگی یا شکستگی این قطعات شود.

کیفیت پایین قطعات جلوبندی

استفاده از قطعات یدکی غیراستاندارد و بی‌کیفیت که از مواد اولیه نامرغوب ساخته شده‌اند، باعث می‌شود این قطعات در مدت زمان کوتاهی کارایی خود را از دست داده و خراب شوند.

عدم تنظیم صحیح چرخ‌ها (میزان فرمان)

بالانس نبودن چرخ‌ها و تنظیم نبودن زوایای کمبر، کستر و تواین، باعث توزیع نامتوازن وزن و فشار بر قطعات جلوبندی شده و سایش نامنظم لاستیک‌ها و خرابی قطعات را در پی دارد.

لاستیک‌های نامناسب یا فرسوده

استفاده از لاستیک‌هایی با سایز غیراستاندارد، فشار باد نامناسب، یا لاستیک‌های فرسوده و کم‌ آج، می‌تواند عملکرد سیستم تعلیق را تحت تأثیر قرار داده و باعث وارد آمدن ضربات بیشتر به جلوبندی شود.

اضافه بار بیش از حد مجاز خودرو

حمل بار سنگین‌تر از ظرفیت استاندارد خودرو، فشار زیادی بر سیستم تعلیق و جلوبندی وارد می‌کند و عمر مفید قطعات را به شدت کاهش می‌دهد.

تصادفات و ضربات شدید

حتی تصادفات جزئی یا برخورد شدید با موانع (مانند جدول کنار خیابان) می‌تواند باعث کج شدن یا آسیب دیدگی قطعات جلوبندی و شاسی شده و مشکلات بعدی را ایجاد کند.

فرسودگی طبیعی قطعات

با گذشت زمان و کیلومتر کارکرد خودرو، قطعات جلوبندی نیز مانند سایر قطعات مکانیکی دچار فرسودگی طبیعی می‌شوند. بوش‌ها خشک و پاره می‌شوند، سیبک‌ها لَق می‌شوند و کمک فنرها کارایی خود را از دست می‌دهند.

عدم سرویس و نگهداری منظم

عدم بازدید دوره‌ای و گریسکاری به موقع قطعاتی که نیاز به روانکاری دارند (مانند برخی سیبک‌ها)، باعث افزایش سایش و خرابی آن‌ها می‌شود.

مشکل در سیستم ترمز

نقص در سیستم ترمز، مانند درگیر ماندن کالیپر ترمز، می‌تواند باعث کشیده شدن خودرو به یک سمت و وارد آمدن فشار غیرعادی به جلوبندی شود.

برای افزایش عمر مفید جلوبندی خودرو و جلوگیری از خرابی‌های زودهنگام، توصیه می‌شود از رانندگی با سرعت بالا در مسیرهای ناهموار خودداری کنید، فشار باد لاستیک‌ها را به طور منظم کنترل کنید، از قطعات یدکی با کیفیت استفاده کنید، و بازدیدهای دوره‌ای انجام شود .

نحوه تعمیر جلوبندی

مراحل تعمیر جلوبندی خودرو فرآیندی تخصصی است که معمولاً توسط مکانیک‌های ماهر و در تعمیرگاه‌های مجهز انجام می‌شود. این مراحل به طور کلی شامل موارد زیر هستند:

مراجعه به تعمیرگاه و شرح مشکل

شما به عنوان مالک خودرو، مشکلات و علائمی که در حین رانندگی احساس می‌کنید (مانند صداهای غیرعادی، لرزش فرمان، کشیده شدن خودرو و غیره) را برای مکانیک شرح می‌دهید.

بازرسی اولیه و تست رانندگی

مکانیک با تجربه ابتدا به صورت بصری قطعات جلوبندی را در حالت سکون بررسی می‌کند. سپس، یک تست رانندگی با خودرو انجام می‌دهد تا علائم را و با توجه به دانش و تجربه خود، تشخیص اولیه بهتری داشته باشد.

بالا بردن خودرو و بازرسی دقیق‌تر

خودرو با استفاده از جک بالابر به طور ایمن بالا برده می‌شود تا مکانیک دسترسی کامل به تمام اجزاء جلوبندی داشته باشد. در این مرحله، بازرسی دقیق‌تری برای بررسی وضعیت قطعاتی مانند کمک فنرها (از نظر نشتی روغن)، فنرها، سیبک‌ها (از نظر لقی و پارگی گردگیر)، طبق‌ها، بوش‌ها، میل تعادل و اتصالات آن، و جعبه فرمان و میل فرمان انجام می‌شود. ممکن است نیاز به استفاده از اهرم‌های مخصوص برای بررسی لقی سیبک‌ها و بوش‌ها باشد.

تشخیص قطعه یا قطعات معیوب

بر اساس بازرسی‌های انجام شده و علائمی که مشاهده شده است، مکانیک قطعه یا قطعاتی که دچار فرسودگی، آسیب، یا خرابی شده‌اند را به طور کامل تشخیص می‌دهد.

اعلام هزینه و کسب تأیید مشتری

پس از تشخیص عیب، مکانیک قطعاتی که نیاز به تعویض دارند را به شما اعلام کرده و هزینه تقریبی تعمیرات شامل قطعات و اجرت کار را برآورد می‌کند و پس از تأیید شما، فرآیند تعمیر آغاز می‌شود.

تأمین قطعات یدکی

قطعات معیوب با قطعات یدکی نو و استاندارد جایگزین می‌شوند. استفاده از قطعات با کیفیت و مناسب با مدل خودرو برای اطمینان از عملکرد صحیح و طول عمر جلوبندی بسیار حائز اهمیت است.

باز کردن و تعویض قطعات معیوب

مکانیک با استفاده از ابزارهای مناسب و با رعایت نکات فنی، قطعات معیوب را با دقت باز کرده و قطعات جدید را جایگزین آن‌ها می‌کند. این مرحله بسته به نوع قطعه و محل قرارگیری آن می‌تواند زمان‌بر و نیازمند مهارت باشد. به عنوان مثال، تعویض سیبک یا کمک فنر نیازمند رعایت  اصول طراحی اولیه در هنگام بستن پیچ و مهره‌ها است.

بستن و مونتاژ قطعات

پس از نصب قطعات جدید، تمامی اجزاء مربوطه در جای خود بسته و محکم می‌شوند.

تنظیم زوایای چرخ‌ها

در بسیاری از تعمیرات جلوبندی، به خصوص پس از تعویض قطعات اصلی مانند سیبک، طبق یا کمک فنر، نیاز به تنظیم زوایای کمبر، کستر و toe چرخ‌ها وجود دارد. این تنظیم ensures می‌شود که چرخ‌ها در زاویه صحیح نسبت به جاده و یکدیگر قرار داشته باشند که این امر برای پایداری خودرو، فرمان‌پذیری صحیح و جلوگیری از سایش نامنظم لاستیک‌ها ضروری است. این کار معمولاً با دستگاه‌های تخصصی آلاینمنت انجام می‌شود.

تست نهایی و کنترل کیفیت

پس از اتمام تعمیرات و تنظیم آلاینمنت، مکانیک مجدداً یک تست رانندگی انجام می‌دهد تا از رفع کامل مشکل، عدم وجود صداهای غیرعادی و عملکرد صحیح سیستم جلوبندی در شرایط مختلف رانندگی اطمینان حاصل کند.

تحویل خودرو به مشتری

در نهایت، خودرو پس از اطمینان از صحت عملکرد جلوبندی، به مشتری تحویل داده می‌شود.

این مراحل یک کلی از فرآیند تعمیر جلوبندی در تعمیرگاه است و به هیچ عنوان به منظور راهنمایی برای تعمیرات توسط افراد فاقد دانش و ابزار تخصصی ارائه نشده است. هرگونه اقدام به تعمیر جلوبندی بدون آگاهی و مهارت کافی می‌تواند مشکل ساز باشد.