علت ضربه زدن فرمان در حین رانندگی؛ بررسی تخصصی دلایل لرزش و تقتق فرمان
ضربه زدن فرمان (Steering Wheel Kickback) یا احساس تقتق زیر دست راننده، یکی از نشانههای جدی خرابی در سیستم هدایت و تعلیق خودرو است. این مشکل نه تنها لذت رانندگی را از بین میبرد، بلکه در سرعتهای بالا میتواند باعث از دست رفتن کنترل خودرو و بروز حوادث ناگوار شود. در این مقاله به بررسی تمامی عواملی که باعث میشود فرمان خودروی شما در حین حرکت یا هنگام چرخاندن دچار ضربه شود، میپردازیم.
جدول عیبیابی ضربه زدن فرمان بر اساس نوع احساس راننده
تشخیص منشأ ضربه، اولین قدم برای تعمیر است. از جدول زیر برای عیبیابی سریع استفاده کنید:
| 🔹 نوع ضربه یا لرزش | 💡 علت احتمالی و محل بازبینی |
|---|---|
| 🔨 ضربه زدن فرمان هنگام ترمز گرفتن | تاب داشتن دیسکهای ترمز یا خرابی کالیپر که لرزش را مستقیم به فرمان منتقل میکند. |
| 📳 لرزش و ضربه در سرعتهای مشخص (۸۰ تا ۱۰۰ کیلومتر) | بالانس نبودن چرخهای جلو یا وجود پله و دفرمه شدن لاستیکها. |
| 🔊 تقتق کردن فرمان هنگام دور زدن روی دستانداز | خرابی کله پلوسها، سیبک فرمان و یا لقی بوشهای داخلی جعبه فرمان هیدرولیک. |
| 💢 ضربه زدن فرمان در هنگام شتابگیری | خرابی مشعلی پلوس یا لقی در محل اتصال شفت به گیربکس. |
| ⚠️ لرزش ممتد در حالت ایستا (درجا کار کردن) | خرابی دستهموتورها که ارتعاشات موتور را به اتاق و ستون فرمان منتقل میکنند. |
بررسی ۳ علت اصلی ضربه زدن فرمان از نگاه فنی
۱. لقی در قطعات داخلی جعبه فرمان
جعبه فرمان دارای قطعاتی به نام دنده شانهای و پینیون است. اگر فاصله بین این دو قطعه (لقی) زیاد شود، هنگام عبور از کوچکترین ناهمواری جاده، ضربهای به فرمان وارد میشود که راننده آن را به صورت “تق” زیر دست حس میکند. این مشکل در مراکز تخصصی با تنظیم “پیچ لقی” یا تعویض بوشهای تفلونی حل میشود.
۲. خرابی سیستم هیدرولیک و شیر فرمان
در خودروهای هیدرولیک، اگر شیر فرمان (Valve) دچار اختلال شود، فشار روغن به صورت نامنظم پشت جکها تقسیم میشود. این نوسان فشار باعث میشود فرمان زیر دست راننده پس بزند یا حالتی شبیه به ضربات ریز (لرزش هیدرولیکی) داشته باشد. همچنین هوا داشتن مدار هیدرولیک یکی از عوامل ضربه زدن فرمان هنگام چرخاندن است.
۳. مشکلات جلوبندی و چرخها
سیبکها، طبقها و بوشهای اکسل وظیفه جذب ضربات جاده را دارند. اگر این قطعات مستهلک شوند، ضربه ناشی از دستانداز بدون فیلتر شدن، مستقیماً به جعبه فرمان و سپس به غربیلک منتقل میشود. خرابی بلبرینگ چرخ نیز میتواند باعث ضربات نامنظم به فرمان شود.
چگونه متوجه شویم ضربه از جعبه فرمان است یا جلوبندی؟
یک آزمایش ساده وجود دارد: در حالت خاموش، فرمان را به سرعت به چپ و راست تکان دهید. اگر صدای “تقتق” واضحی شنیدید، احتمالاً لقی از داخل جعبه فرمان یا چهارشاخ فرمان است. اما اگر ضربه فقط در حرکت و هنگام افتادن در چاله شنیده میشود، باید جلوبندی و کمکفنرها را توسط متخصص بررسی کنید.
خطرات نادیده گرفتن ضربه زدن فرمان
- 🔸 از دست رفتن تعادل: ضربات ناگهانی در سرعت بالا میتواند باعث انحراف خودرو شود.
- 🔸 تخریب سریع لاستیکها: لرزش و ضربه باعث لاستیکسایی غیرمعمول در لبههای داخلی یا خارجی میشود.
- 🔸 شکستن قطعات هدایت: فشار مداوم ناشی از ضربه میتواند باعث بریدن پیچهای اتصال یا سیبکها شود.
راههای پیشگیری و نگهداری استاندارد
- ✅ بالانس چرخها: هر ۱۰ هزار کیلومتر چرخها را بالانس کنید تا از لرزشهای ضربهای جلوگیری شود.
- ✅ بررسی گردگیرها: سالم بودن گردگیرهای جعبه فرمان و پلوس از ورود گرد و غبار و ایجاد لقی جلوگیری میکند.
- ✅ آچارکشی دوره ای: هر ۶ ماه یکبار اتصالات سیستم تعلیق و فرمان را آچارکشی کنید.
- ✅ تعویض روغن هیدرولیک: روغن کثیف باعث گرفتگی مجاری شیر فرمان و ایجاد ضربات هیدرولیکی میشود.
رفع تخصصی ضربه و لقی فرمان در مرکز هیدرولیک لند
اگر هنگام رانندگی یا دور زدن احساس ضربه و تقتق در فرمان دارید، متخصصان هیدرولیک لند با استفاده از جکهای تست و تجهیزات پیشرفته، منشأ دقیق صدا و ضربه را پیدا کرده و با ضمانت معتبر برطرف میکنند.
- 🔧 رفع لقی جعبه فرمان و تنظیم تخصصی دنده شانهای
- 🧰 تعمیر پمپ هیدرولیک و رفع ضربات ناشی از نوسان فشار روغن
- 💯 تعویض قطعات جلوبندی با برندهای اصلی و باکیفیت
- 👨🔧 عیبیابی رایگان و تست نهایی سلامت سیستم فرمان
📍 آدرس: تهران، خیابان نامجو (گرگان)، نبش کوچه آلایی، پلاک ۵۴۲
