بر طرف کردن روغن ریزی شیر فرمان
شیر فرمان، که به آن شیر هیدرولیک فرمان نیز گفته میشود، یکی از اجزای حیاتی در سیستم فرمان هیدرولیک خودرو است. وظیفه اصلی این قطعه، کنترل جریان و فشار سیال هیدرولیک (روغن هیدرولیک) است که نیروی کمکی لازم برای چرخاندن آسانتر چرخها توسط راننده را فراهم میکند.
هنگامی که راننده فرمان خودرو را میچرخاند، شیر فرمان با تشخیص جهت و میزان چرخش، مسیر عبور روغن هیدرولیک پرفشار را به سمت چپ یا راست جک هیدرولیک فرمان هدایت میکند. این فشار هیدرولیکی اعمال شده به جک، نیروی اضافی را برای کمک به چرخاندن چرخها در جهت مورد نظر ایجاد میکند و باعث نرمتر شدن فرمان میشود.
دلایل روغن ریزی شیر فرمان
روغنریزی از شیر فرمان یکی از مشکلات رایج در سیستمهای فرمان هیدرولیک است که میتواند دلایل مختلفی داشته باشد. این نشتی روغن علاوه بر کاهش سطح روغن هیدرولیک و تأثیر منفی بر عملکرد فرمان، میتواند به قطعات دیگر نیز آسیب برساند و حتی در موارد شدید خطرآفرین باشد. اصلیترین دلایل روغنریزی از شیر فرمان عبارتند از:
خرابی یا فرسودگی کاسه نمدها و اورینگها (آببندیها)
این، شایعترین دلیل روغنریزی شیر فرمان است. با گذشت زمان، لاستیک و مواد تشکیلدهنده کاسه نمدها و اورینگهای داخلی شیر فرمان ممکن است خشک، سفت، فرسوده یا پاره شوند. این خرابی در آببندی باعث میشود که روغن هیدرولیک پرفشار از اطراف شفتها یا محلهای اتصال نشت کند.
نصب نادرست آببندیها
اگر در هنگام تعمیر یا تعویض قطعات داخلی شیر فرمان، کاسه نمدها یا اورینگها به درستی در جای خود قرار نگیرند یا آسیب ببینند، حتی قطعات نو نیز میتوانند دچار نشتی شوند.
آسیب فیزیکی به بدنه شیر فرمان
ترک خوردگی، تاب برداشتن یا هرگونه آسیب فیزیکی دیگر به بدنه فلزی شیر فرمان میتواند مسیری برای نشت روغن ایجاد کند. این آسیبها ممکن است ناشی از ضربه، فشار بیش از حد، یا ایرادات تولیدی باشند.
سفت یا شل بودن بیش از حد اتصالات
اتصالات و شیلنگهایی که به شیر فرمان متصل میشوند دارای اورینگها و آببندیهای خود هستند. اگر این اتصالات بیش از حد سفت شوند (که میتواند به اورینگها آسیب بزند) یا به اندازه کافی شل باشند، ممکن است در محل اتصال نشتی روغن رخ دهد.
آلودگی روغن هیدرولیک
وجود ذرات کثیفی، برادههای فلزی یا سایر آلودگیها در روغن هیدرولیک میتواند باعث سایش سطح داخلی شیر و آببندیها شده و به مرور زمان منجر به نشتی شود.
گرمای بیش از حد روغن هیدرولیک
دمای بالای روغن هیدرولیک میتواند باعث تخریب و از بین رفتن خاصیت ارتجاعی آببندیهای لاستیکی شود و آنها را مستعدنشت کند.
فشار بیش از حد در سیستم هیدرولیک
اگر فشار روغن در سیستم هیدرولیک به دلیل مشکل در پمپ هیدرولیک، گرفتگی در مسیرها، یا عوامل دیگر بیش از حد طبیعی باشد، میتواند فشار بیشتری به آببندیهای شیر فرمان وارد کرده و باعث نشتی آنها شود.
استهلاک کلی شیر فرمان
مانند هر قطعه مکانیکی دیگری، شیر فرمان نیز با گذشت زمان و استفاده دچار استهلاک داخلی میشود. این استهلاک میتواند شامل سایش در قسمتهای متحرک داخلی باشد که به صورت غیرمستقیم بر روی عملکرد آببندیها تأثیر گذاشته و منجر به نشتی میگردد.
برای جلوگیری از روغنریزی و حفظ سلامت شیر فرمان، بازرسی منظم سطح و کیفیت روغن هیدرولیک، تعویض به موقع روغن با نوع مناسب و استاندارد، و رسیدگی سریع به هرگونه نشانه غیرعادی در سیستم فرمان توصیه میشود. در صورت مشاهده روغنریزی، مراجعه به تعمیرکار متخصص برای تشخیص دقیق علت و انجام تعمیرات لازم ضروری است.
رفع روغن ریزی شیر فرمان
بهترین و رایجترین راه حل برای رفع روغن ریزی از شیر فرمان، تعویض کاسه نمدها و اورینگهای معیوب است. این کار معمولاً با استفاده از کیت تعمیر شیر فرمان انجام میشود. کیتهای تعمیر شامل تمامی کاسه نمدها، اورینگها و گاهی قطعات آببندی دیگر مورد نیاز برای بازسازی شیر فرمان هستند و برای مدلهای مختلف خودرو در بازار موجود میباشند.
مراحل کلی تعمیر و آببندی شیر فرمان (نیاز به تخصص و ابزار دارد):
تخلیه روغن هیدرولیک
ابتدا باید روغن هیدرولیک موجود در سیستم به طور کامل تخلیه شود.
باز کردن مجموعه شیر فرمان
شیر فرمان باید از روی خودرو باز شود. این مرحله ممکن است شامل جدا کردن اتصالات هیدرولیکی، میل فرمان و بستهای نگهدارنده باشد.
باز کردن شیر فرمان
با دقت و طبق دستورالعملهای مربوط به مدل خودرو، شیر فرمان باز شده و قطعات داخلی آن شامل اسپول، فنرها و آببندیها خارج میشوند.
تعویض کاسه نمدها و اورینگها
تمامی کاسه نمدها و اورینگهای قدیمی با قطعات جدید موجود در کیت تعمیر جایگزین میشوند. در این مرحله باید به دقت در جایگذاری صحیح قطعات توجه کرد.
بازرسی قطعات داخلی
پیش از بستن شیر فرمان، باید قطعات داخلی مانند اسپول از نظر هرگونه ساییدگی، خط و خش یا آسیب دیدگی بررسی شوند. در صورت وجود آسیب جدی، ممکن است نیاز به تعویض کامل شیر فرمان باشد.
بستن شیر فرمان
شیر فرمان با رعایت نکات فنی و ترتیب صحیح قطعات، مجدداً مونتاژ میشود.
نصب مجدد شیر فرمان
مجموعه شیر فرمان روی خودرو نصب شده و اتصالات هیدرولیکی و میل فرمان مجدداً وصل میشوند.
پر کردن و هواگیری سیستم
سیستم هیدرولیک با روغن جدید و مناسب پر شده و سپس عملیات هواگیری برای خروج حبابهای هوا از سیستم انجام میشود. این کار معمولاً با چرخاندن فرمان به چپ و راست درجا و یا با رعایت روشهای خاص هر خودرو صورت میگیرد.
بررسی نهایی و تست
پس از انجام تمامی مراحل، سیستم از نظر نشتی مجدداً بررسی و عملکرد فرمان تست میشود.
نکات مهم
نیاز به تخصص: تعمیر و آببندی شیر فرمان یک کار تخصصی است و نیاز به دانش فنی و ابزار مناسب دارد. در صورت عدم تجربه کافی، توصیه میشود این کار توسط مکانیک ماهر انجام شود.
استفاده از کیت تعمیر با کیفیت: حتماً از کیت تعمیر معتبر و با کیفیت و متناسب با مدل خودروی خود استفاده کنید. استفاده از قطعات نامرغوب میتواند منجر به نشتی مجدد و مشکلات بیشتر شود.
نظافت: رعایت کامل نظافت در هنگام باز کردن و بستن شیر فرمان برای جلوگیری از ورود هرگونه آلودگی به سیستم هیدرولیک بسیار حیاتی است.
انتخاب روغن مناسب: همواره از نوع و مشخصات روغن هیدرولیک توصیه شده توسط کارخانه سازنده خودرو استفاده کنید.
هواگیری صحیح: هواگیری کامل سیستم پس از تعویض قطعات برای عملکرد صحیح فرمان و جلوگیری از صداهای غیرعادی ضروری است.
روغن ریزی از شیر فرمان یک مشکل قابل رفع است، اما اقدام به موقع برای تعمیر آن اهمیت زیادی دارد تا از بروز خسارات بیشتر به سیستم هیدرولیک و به خطر افتادن ایمنی رانندگی جلوگیری شود.
