سفتی فرمان به حالتی گفته می‌شود که چرخاندن فرمان خودرو دشوارتر از حد معمول می‌شود و نیاز به نیروی بیشتری برای هدایت خودرو وجود دارد. این مشکل می‌تواند در سرعت‌های پایین محسوس‌تر باشد، اما در هر سرعتی ممکن است رخ دهد و رانندگی را سخت و حتی خطرناک کند.

دلایل سفتی فرمان خودرو

دلایل مختلفی می‌توانند باعث سفت شدن فرمان شوند که رایج‌ترین آنها در خودروهایی با سیستم فرمان هیدرولیک عبارتند از:

• کم بودن یا کثیف شدن روغن هیدرولیک: روغن هیدرولیک نقش اصلی را در تسهیل چرخش فرمان ایفا می‌کند. کاهش سطح آن به دلیل نشتی یا کهنه و کثیف شدن آن می‌تواند باعث افزایش اصطکاک و سفتی فرمان شود.
• هوا گرفتن سیستم هیدرولیک: وجود هوا در سیستم هیدرولیک فرمان عملکرد صحیح آن را مختل کرده و منجر به سفتی فرمان می‌شود.
• خرابی پمپ هیدرولیک: پمپ هیدرولیک فشار لازم برای عملکرد روان سیستم فرمان را تامین می‌کند. خرابی این پمپ مستقیماً باعث سفت شدن فرمان می‌شود.
• مشکل در جعبه فرمان: جعبه فرمان نیروی چرخشی فرمان را به حرکت خطی در چرخ‌ها تبدیل می‌کند. هرگونه ایراد یا فرسودگی در قطعات داخلی جعبه فرمان می‌تواند منجر به سفتی فرمان شود.
• شل شدن یا خرابی تسمه هیدرولیک: این تسمه نیروی موتور را به پمپ هیدرولیک منتقل می‌کند. شل شدن یا پارگی آن باعث می‌شود پمپ به درستی کار نکند و در نتیجه فرمان سفت شود.
• تنظیم نبودن باد لاستیک‌ها: کم بودن باد لاستیک‌ها، به خصوص در چرخ‌های جلو، می‌تواند اصطکاک بین لاستیک و سطح جاده را افزایش داده و باعث سفت شدن فرمان شود.
• اندازه نامناسب رینگ و لاستیک: استفاده از رینگ و لاستیک با اندازه غیراستاندارد یا آج‌های بسیار درشت نیز می‌تواند بر سفتی فرمان تأثیر بگذارد.
• مشکلات در جلوبندی خودرو: فرسودگی یا خرابی قطعات جلوبندی مانند بوش‌ها و سیبک‌ها می‌تواند بر روی عملکرد سیستم فرمان تأثیر گذاشته و باعث سفتی آن شود.

سفت شدن فرمان یک مشکل جدی است و در صورت بروز، باید در اسرع وقت توسط مکانیک ماهر عیب‌یابی و رفع شود تا از بروز حوادث جلوگیری به عمل آید.

برطرف کردن سفتی فرمان

برای برطرف کردن سفتی فرمان، ابتدا باید علت دقیق آن مشخص شود. با توجه به دلایل رایج سفتی فرمان که پیش‌تر ذکر شد، راهکارهای متداول برای رفع این مشکل عبارتند از:

بررسی و تنظیم باد لاستیک‌ها:

اطمینان حاصل کنید که فشار باد تمام لاستیک‌ها، به خصوص لاستیک‌های جلو، مطابق با استاندارد توصیه شده توسط سازنده خودرو باشد. کم بودن باد لاستیک یکی از ساده‌ترین دلایل سفتی فرمان است و با تنظیم باد به راحتی برطرف می‌شود.

بررسی سطح و کیفیت روغن هیدرولیک فرمان:

سطح روغن هیدرولیک در مخزن مخصوص آن را چک کنید. اگر پایین‌تر از حد نرمال است، روغن مناسب را به مقدار کافی اضافه کنید.

رنگ و بوی روغن را بررسی کنید. روغن هیدرولیک کثیف، تیره یا با بوی سوختگی نیاز به تعویض دارد. سیال هیدرولیک آلوده می‌تواند باعث ساییدگی قطعات داخلی سیستم و سفتی فرمان شود.

هواگیری سیستم هیدرولیک فرمان:

اگر هوا وارد سیستم هیدرولیک شده باشد، باید توسط مکانیک ماهر هواگیری انجام شود تا هوای محبوس خارج و عملکرد سیستم به حالت عادی بازگردد.

بررسی و تعویض تسمه هیدرولیک:

تسمه هیدرولیک را از نظر شل بودن، پارگی یا فرسودگی بررسی کنید. در صورت لزوم، تسمه را تنظیم یا تعویض کنید.

بررسی پمپ هیدرولیک فرمان:

اگر پمپ هیدرولیک به درستی کار نکند، فشار لازم برای سیستم فرمان تامین نمی‌شود. در این صورت، پمپ باید توسط متخصص بررسی، تعمیر یا تعویض شود.

بررسی جعبه فرمان:

هرگونه ایراد داخلی در جعبه فرمان، مانند فرسودگی دنده‌ها یا خرابی بلبرینگ‌ها، می‌تواند باعث سفتی فرمان شود. تعمیر یا تعویض جعبه فرمان یک کار تخصصی است و باید توسط مکانیک انجام شود.