💧 راهنمای کامل: مراحل صحیح هواگیری سیستم هیدرولیک فرمان خودرو (Power Steering Bleeding)

هواگیری سیستم هیدرولیک فرمان، یک مرحله **الزامی و حیاتی** پس از هرگونه تعمیر، تعویض قطعات اصلی (مانند پمپ هیدرولیک یا جعبه فرمان) یا تخلیه و تعویض کامل روغن است. وجود هوا در سیستم می‌تواند منجر به **صدای ناله پمپ**، سفتی فرمان و آسیب جدی به اجزای داخلی شود. این راهنما مراحل صحیح هواگیری را تشریح می‌کند.

بخش اول: آماده‌سازی و ایمنی

قبل از شروع فرآیند، انجام اقدامات احتیاطی و آماده‌سازی اولیه ضروری است:

۱.۱. ایمنی و دسترسی

• **ایمنی:** خودرو را در یک سطح صاف پارک کرده، موتور را خاموش کنید و **ترمز دستی** را بکشید.
• **بالا بردن چرخ‌ها:** محور جلو را با استفاده از جک یا بالابر به نحوی از زمین بلند کنید که چرخ‌ها **آزادانه** در هوا بچرخند. این کار فشار روی سیستم را به حداقل می‌رساند.
• **دسترسی به مخزن:** درپوش مخزن روغن هیدرولیک را باز کنید.

۱.۲. پر کردن اولیه مخزن

مخزن را تا خط **MAX** با روغن هیدرولیک نو و مناسب برای خودروی خود (معمولاً از نوع ATF یا روغن مخصوص PSF) پر کنید. دقت کنید که از ریختن روغن در اطراف مخزن جلوگیری شود.

بخش دوم: هواگیری اولیه (موتور خاموش)

این مرحله برای خارج کردن بخش عمده هوا از مسیرهای جعبه فرمان است:

۲.۱. چرخش آرام فرمان

1. **چرخش به راست:** فرمان را با حوصله و **خیلی آهسته** تا **نقطه قفل کامل** به سمت راست بچرخانید.
2. **مکث و خروج هوا:** در این نقطه برای حدود **۵ ثانیه** مکث کنید. حباب‌های هوا باید از روغن در مخزن خارج شوند.
3. **چرخش به چپ:** فرمان را دوباره به‌آرامی و آهسته تا **نقطه قفل کامل** به سمت چپ بازگردانید.
4. **مکث:** دوباره برای حدود **۵ ثانیه** مکث کنید.

۲.۲. تکرار فرآیند و کنترل سطح

• **تکرار:** این چرخش‌های کامل (از قفل به قفل) را **حداقل ۲۰ تا ۳۰ بار** تکرار کنید. آهسته بودن حرکت حیاتی است؛ زیرا حرکت سریع باعث کف کردن روغن می‌شود.
• **بازرسی سطح:** هر ۵ تا ۱۰ چرخش، سطح روغن مخزن را بررسی کنید و در صورت افت، دوباره آن را تا خط MAX پر کنید.
• **نشانگر موفقیت:** هواگیری را تا زمانی ادامه دهید که دیگر حباب یا صدای خروج هوا در مخزن مشاهده نشود.

بخش سوم: هواگیری نهایی (موتور روشن)

پس از خروج بخش عمده هوا، نوبت به فعال‌سازی پمپ و خروج آخرین حباب‌ها می‌رسد:

۳.۱. روشن کردن و گردش اولیه

• **استارت زدن:** در حالی که درپوش مخزن **باز** است و چرخ‌ها هنوز بالا هستند، موتور را روشن کنید و اجازه دهید چند دقیقه درجا کار کند.
• **بررسی روغن:** اگر در این مرحله روغن در مخزن به شدت کف کرد یا به بیرون ریخت، موتور را خاموش کنید و بخش دوم را دوباره تکرار کنید.

۳.۲. چرخش تحت فشار

1. **چرخش محدود:** فرمان را به‌آرامی تا **حدود سه چهارم (نزدیک قفل کامل)** به راست بچرخانید. سپس به چپ بازگردانید.
2. **نکته مهم:** در این مرحله **از قفل کامل کردن فرمان خودداری کنید** تا فشار به حداکثر نرسیده و به پمپ آسیب نرسد.
3. **تکرار:** این چرخش‌های محدود را ۱۰ تا ۱۵ بار تکرار کنید.

۳.۳. پایان فرآیند

• **صدای پمپ:** مطمئن شوید که دیگر **صدای ناله یا غرغر** از پمپ فرمان شنیده نمی‌شود.
• **تنظیم نهایی:** موتور را خاموش کرده، سطح روغن را بررسی و در صورت لزوم مجدداً تا خط MAX پر کنید.
• **پایین آوردن خودرو:** درپوش مخزن را محکم بسته و خودرو را پایین بیاورید.

بخش چهارم: تشخیص هواگیری ناقص و عیب‌یابی

اگر پس از انجام کامل مراحل، هنوز سیستم فرمان عملکرد صحیحی نداشت، احتمالاً هواگیری ناقص بوده یا مشکلی جدی‌تر وجود دارد.

۴.۱. علائم هشداردهنده

• **ناله و صدای خش‌خش پمپ:** شایع‌ترین علامت باقی ماندن هوا.
• **سفتی یا پرش فرمان:** فرمان حالت یکنواخت ندارد و در برخی نقاط سفت می‌شود.
• **کف کردن روغن در مخزن:** حباب‌های ریز یا کف در سطح روغن هنگام کارکرد موتور.

۴.۲. اقدام بعدی

در صورت مشاهده این علائم، فرآیند هواگیری اولیه (موتور خاموش) و سپس هواگیری نهایی (موتور روشن) را دوباره تکرار کنید. اگر مشکل ادامه پیدا کرد، سیستم دارای نشتی است (هوا را از شلنگ‌ها یا کاسه‌نمدها می‌کشد) یا پمپ یا شیر فرمان آسیب دیده‌اند.