دلایل سفت شدن فرمان 
خودرو
سفت شدن فرمان یکی از مشکلاتی است که گاهی میتواند برای خودروی شما پیش بیاید و در حرکت صحیح خودرو مشکل آفرین باشد. این مشکل میتواند مربوط به سیستم فرمان هیدرولیک خودرو باشد. حرکت خودرو و تغییر جهت حرکت و کنترل بر روی فرمان خودرو از طریق فرمان امکانپذیر است. بنابراین توجه به این بخش ماشین ضروری است، چون وظیفه کنترل ماشین و هدایت آن در جهات مختلف بر عهده جعبه فرمان خودرو است، بنابراین سفت شدن فرمان امری خطرناک و حادثه آفرین است. ممکن است هنگام حرکت در مسیری، نیاز به تغییر جهت باشد و سفت شدن فرمان موجب شود تا نتوان خودرو را به درستی هدایت کرد، در نتیجه جان راننده و سرنشینان را به خطر میاندازد.
خودروهای امروزی اغلب از فرمان هیدرولیک و جدیدتر آن، یعنی فرمان برقی، استفاده میکنند. اما دلیل این سفتی فرمان چیست و چه مواردی باعث میشود این اتفاق بیفتد و چگونه میتوان آن را برطرف کرد؟ در ادامه این مقاله قصد داریم درباره این موضوع و تمامی جزئیات آن صحبت کنیم. اگر سفتی فرمان نیز جزو دغدغههای شماست، تا پایان مطالب این مقاله با ما همراه باشید.
جعبه فرمان
وظیفه جعبه فرمان هدایت و کنترل ماشین است. اگر قطعات داخل جعبه فرمان صدمه ببینند باعث سفت شدن فرمان میشود. این قطعات شامل کاسه نمدها، اورینگهای شیر و جعبه فرمان (در برخی مدلها جک هیدرولیک بیرونی است مانند 405 و سمند)، لولههای انتقال روغن هیدرولیک از پمپ به جعبه فرمان، میل شانژمان جعبه فرمان، بوش جعبه فرمان، شیر فرمان و اجزای داخلی شیر فرمان میباشد. هر کدام از موارد فوق میتواند باعث سفتی فرمان شود. در صورت بروز مشکل در این بخش، میتوانید با مشاوره با بهترین هیدرولیک کار مرکز تهران راهنمایی دریافت کنید.
شیر فرمان
بیشترین دلیل سفتی فرمان معمولاً از قسمت شیر فرمان خودرو به وجود میآید. هنگامی که راننده فرمان را میچرخاند، این حرکت به شیر فرمان منتقل میشود. شیر فرمان، با توجه به میزان چرخش فرمان، فشار روغن هیدرولیک را تنظیم میکند. روغن هیدرولیک با فشار بالا، به جک هیدرولیک فرمان منتقل میشود و جک، با حرکت خود، چرخها را میچرخاند. در صورت خرابی این قطعه باید توسط مکانیک ماهر بررسی شود و دلایل آن و مشکل برطرف شود. قسمتهای مختلفی درون شیر فرمان وجود دارد از جمله کاسه نمدها، اورینگ، بلبرینگ، تورشن بار و… و هر قطعه خود به تنهایی یا همراه با خرابی قطعه دیگر میتواند باعث سفتی فرمان از ناحیه شیر فرمان شود.
تورشن بار شیرفرمان
تورشن بار شیر فرمان، یکی از دلایل سفتی فرمان خودرو از ناحیه شیر فرمان است و یکی دیگر از مشکلات به وجود آمده توسط این قطعه، کشیدن فرمان به یک طرف و انحراف خودرو میباشد. یا ممکن است یک طرف فرمان نرم باشد و طرف دیگر سفت. بررسی و تعمیر این قطعه حتما باید با دقت بالا و توسط مکانیک تخصصی انجام شود، چون قطعهای بسیار حساس بوده و تجربه کاری عملی و علمی برای بررسی این قطعه مهم و ضروری است. این قطعه همچون یک سنسور هوشمند عمل میکند و در هر سرعت به گونهای متفاوت عمل کرده و باعث کنترل هدایت خودرو میشود. تعمیر تورشن بار شامل بررسی میزان فرسودگی، تعویض قطعات آسیب دیده، و تنظیم مجدد سیستم تعلیق است. در برخی موارد، ممکن است نیاز به تعویض کامل تورشن بار باشد. باز کردن و بستن مجدد این قطعه باید به صورت صحیح انجام شود و میزان چرخش این قطعه در هنگام جمع کردن مجدد قطعات داخلی شیر فرمان بسیار مهم است و در صورت رعایت نکردن آن باعث کشیدن فرمان به یک سمت میشود.
پمپ هیدرولیک
پمپ هیدرولیک، وظیفه تامین فشار روغن را بر عهده دارد. خرابی این قطعه، باعث کاهش فشار روغن و سفتی فرمان میشود. پمپ هیدرولیک دارای قسمتهای مختلفی است که مهمترین آن روتر و تیغه است. با آسیب دیدن این قسمتها، معمولاً در صورتی که بدنه و اجزای دیگر آسیب ندیده باشند، قابل تعویض است و یکی از دلایل سفتی فرمان از این قسمت اگر باشد، قابل حل است. روغن غیر استاندارد، کم بودن روغن، کثیف بودن روغن، گیر کردن سوپاپ نیز میتواند جزو عوامل خرابی پمپ باشد.
مجموعه هیدرولیک لند به صورت تخصصی تمامی عواملی که میتواند باعث سفتی فرمان خودرو باشد را بررسی میکند و مشکل را در کوتاهترین زمان و به صورت تخصصی انجام میدهد.
نشتی روغن هیدرولیک
نشتی روغن هیدرولیک باعث کاهش سطح روغن در مجموعه هیدرولیک میشود و هوا افتادن در سیستم نیز میتواند باعث سفتی فرمان شود. قسمتهای مختلفی که میتواند باعث نشتی روغن شود شامل کاسه نمدها، اورینگها، لولههای فشار قوی و… هستند که همگی قابل رفع میباشند. در صورت بروز نشتی روغن، میتوانید برای رفع مشکل از جعبه فرمان یا سایر بخشها، به متخصص مراجعه کنید.
- کاهش سطح روغن هیدرولیک: اگر سطح روغن هیدرولیک به طور مداوم پایین میآید، ممکن است نشتی وجود داشته باشد.
- لکه روغن زیر خودرو: وجود لکه روغن زیر خودرو، به خصوص در ناحیه جعبه فرمان، میتواند نشانهای از نشتی روغن هیدرولیک باشد.
- شل بودن بیش از حد اتصالات:* شل بودن بیش از حد اتصالات باعث نشت روغن هیدرولیک میشود.
روغن هیدرولیک
وظیفه روغن هیدرولیک این است که قدرت را به سایر بخشها مثل فرمان انتقال دهد. کیفیت این روغن از اهمیت ویژهای برخوردار است، چون روغنهای نامرغوب میتوانند باعث سفتی فرمان هیدرولیک شوند. از طرفی روغن باید با خودروی شما تناسب داشته باشد. بهترین فاصله زمانی برای تعویض روغن دو سال یک بار است، ولی باز هم هر چند وقت یک بار کیفیت روغن هیدرولیک بررسی گردد. نکته دیگر این است که روغن فرمان هم مثل دیگر مایعات به مرور زمان آلوده و گرد و غبار میگیرد و باید به فواصل معین تعویض شود. در نتیجه فرمان هم سفت میشود. در خیلی از خودروها میتوانید از روغن اتوماتیک برای هیدرولیک هم استفاده کنید، چون روغن گیربکس اتوماتیک و روغن هیدرولیک در این خودروها همجنس هستند.
عوامل دیگر موثر بر سفتی فرمان
تسمه هیدرولیک
تسمه هیدرولیک یکی از اجزای مهم سیستم هیدرولیک فرمان خودرو است که وظیفه انتقال نیرو از موتور به پمپ هیدرولیک را بر عهده دارد. در واقع، این تسمه نیروی چرخشی موتور را به پمپ هیدرولیک منتقل میکند تا روغن هیدرولیک را تحت فشار قرار داده و به جعبه فرمان ارسال کند.
وظایف تسمه هیدرولیک:
انتقال نیروی چرخشی موتور به پمپ هیدرولیک
ایجاد فشار لازم برای عملکرد صحیح سیستم هیدرولیک فرمان
کمک به نرمی و سهولت چرخش فرمان
علائم خرابی تسمه هیدرولیک:
سفت شدن فرمان: اگر تسمه هیدرولیک شل یا پاره شود، پمپ هیدرولیک نمیتواند به درستی کار کند و فرمان سفت میشود.
صدای جیغ یا ساییدگی: صدای جیغ یا ساییدگی از ناحیه موتور میتواند نشانهای از فرسودگی یا شل شدن تسمه هیدرولیک باشد.
لرزش فرمان: لرزش فرمان هنگام چرخش میتواند به دلیل خرابی یا شل شدن تسمه هیدرولیک باشد.
مشکل در عملکرد فرمان: اگر فرمان به درستی کار نمیکند یا هنگام چرخش صدای غیرعادی میدهد، ممکن است تسمه هیدرولیک مشکل داشته باشد.
ترک خوردن یا پارگی تسمه: در صورت مشاهده هرگونه ترک یا پارگی روی تسمه، باید آن را تعویض کنید.
شل شدن تسمه: شل شدن تسمه هیدرولیک باعث میشود که نیروی کافی به پمپ هیدرولیک وارد نشود و در نتیجه فرمان سفت شود.
لاستیک ها ( تایر )
لاستیکها نقش مهمی در عملکرد سیستم فرمان خودرو دارند و میتوانند بر سفتی فرمان تأثیر بگذارند. در اینجا به برخی از عواملی که لاستیکها میتوانند بر سفتی فرمان تأثیر بگذارند، اشاره میکنیم:
- فشار باد لاستیک:
کاهش فشار باد: کاهش فشار باد لاستیکها باعث افزایش سطح تماس لاستیک با جاده و افزایش اصطکاک میشود. این امر میتواند باعث سفت شدن فرمان شود.
فشار باد نامناسب: نامیزان بودن فشار باد لاستیکهای جلو باعث ایجاد فشار و استهلاک در جلوبندی و فرمان دهی خودرو میشود.
- نوع و سایز لاستیک:
لاستیکهای پهن: لاستیکهای پهن، به خصوص اگر آجهای درشت داشته باشند، اصطکاک بیشتری با جاده ایجاد میکنند و میتوانند باعث سفت شدن فرمان شوند.
لاستیکهای زمستانی: لاستیکهای زمستانی به دلیل طراحی خاص آجها، اصطکاک بیشتری با جاده ایجاد میکنند و ممکن است فرمان را کمی سفتتر کنند.
سایز رینگ و لاستیک: تناسب نداشتن سایز رینگ و لاستیک خودرو باعث ایجاد اصطکاک بیشتر و در نتیجه سفت شدن فرمان هیدرولیک میشود.
- وضعیت لاستیک:
لاستیکهای فرسوده: لاستیکهای فرسوده، به خصوص اگر آجهای آنها صاف شده باشد، چسبندگی کمتری با جاده دارند و ممکن است باعث سفت شدن فرمان شوند.
لاستیکهای آسیبدیده: لاستیکهای آسیبدیده، مانند لاستیکهایی که دچار پارگی یا برآمدگی شدهاند، میتوانند باعث ایجاد لرزش در فرمان و سفت شدن آن شوند.
- تنظیم فرمان:
تنظیم نبودن فرمان: تنظیم نبودن فرمان میتواند باعث سفت شدن فرمان شود.
نکات مهم:
همیشه فشار باد لاستیکها را مطابق با توصیه سازنده خودرو تنظیم کنید.
از لاستیکهای مناسب با نوع خودرو و شرایط آب و هوایی استفاده کنید.
لاستیکها را به طور منظم بررسی کنید و در صورت فرسودگی یا آسیبدیدگی، آنها را تعویض کنید.
در صورت مشاهده سفتی غیرعادی در فرمان، به یک تعمیرکار متخصص مراجعه کنید.
